Harm over studeren met een auditieve beperking

Harm heeft een auditieve beperking en is tweedejaarsstudent hbo-Verpleegkunde aan de Hanzehogeschool Groningen. Met ondersteuning, zoals een tolk bij toetsen en extra tijd voor opdrachten, kan hij zijn studie goed volgen. In dit ervaringsverhaal deelt hij wat voor hem werkt en welke ondersteuning daarbij helpt. Misschien herken je jezelf in zijn situatie en haal je er tips uit die jou kunnen ondersteunen tijdens je studie.

Onderwijsinstellingen die lesgeven in gebarentaal

“Er is niet zozeer een mbo- of een hbo-opleiding die gericht is om les te geven in gebarentaal. Alleen de tolkenopleiding of gebarentaaldocent komen het meest in de buurt. Als alternatief moet je dan een opleiding volgen met inzet van een (schrijf)tolk. Mijn ouders hadden benoemd dat ik oog heb voor het maken van bijzondere foto’s. Mede hierdoor ben ik de opleiding Fotografie gaan volgen. Als een van je zintuigen ‘afvalt’, dan worden andere zintuigen sterker. Zo is mijn visuele perspectief sterker dan die van een persoon die goedhorend is.

Aanmelden bij de vervolgopleiding

Tijdens de introductiedagen werd ik geïnformeerd over ondersteuningsmogelijkheden. Later kreeg ik deze informatie via de studieloopbaanbegeleider. Zowel bij de aanmelding van de mbo-opleiding als nu bij de opleiding hbo-Verpleegkunde heb ik de opleiding vooraf geïnformeerd over mijn auditieve beperking. Bij de mbo-opleiding verliep de aanvraag voor de inzet van een tolk makkelijker en ook het gebruik hiervan. Ik had hiervoor een pas waarmee je kon aantonen dat je recht op voorzieningen had. Voor de hbo-opleiding heb ik aan het begin van mijn opleiding mijn ondersteuningsbehoefte besproken met de studentendecaan, die over de bijzondere voorzieningen gaat. In dit gesprek bespraken we hoe de voorzieningen in zijn werk gaat en welke voorzieningen er zijn voor bijvoorbeeld tentamens, zoals extra tijd. Dit verliep prettig.

Studeren in coronatijd

Ik ben mijn hbo-studie gestart tijdens de coronapandemie. Voor aanvang van de studie heeft een ICT-er voor mijn tolk een account gemaakt, zodat voor mij de les vertaald kon worden. Dit verliep voorspoedig. Ik moest dus praktisch alle lessen online volgen. Voor een student met een functiebeperking, zoals een auditieve beperking, ADHD, dyslexie of anders, kost het meer energie om de lessen te volgen. Ook de afstemming met de tolk kost veel energie. Veel studenten hebben minder concentratie bij de online lessen. Ik ben praktisch al half moe voordat de les nog moet beginnen! Laat staan dat ik mijn concentratie nog kan vasthouden. De lessen heb ik wel kunnen volgen. Maar na afloop was mijn energie zo laag, dat áls er een break momentje was, ik daar maar al te graag gebruik van maakte. Zo kon ik ‘bijtanken’ voor de volgende les of schoolopdrachten.

Ervaren belemmeringen bij studeren met een auditieve beperking

Bij mijn hbo-opleiding merk ik dat bijna álles, voor het regelen van voorzieningen en ondersteuning, op het bordje ligt van de student. Het is lastig om direct in gesprek te komen met de juiste persoon. Je wordt vaak doorverwezen. Mede doordat ik dus alles moest doen, en zien bij te houden, was dat wel een belemmering.

“Om alles zelf te regelen was ik hieraan meer tijd kwijt dan aan mijn studie zelf”

Met de extra tijd en tolkinzet, bij het maken van toetsen en examens, is in mijn ondersteuning goed voorzien. Duidelijkheid is belangrijk. Zodat je weet wie de contactpersoon is, wat de school – eventueel in samenspraak – met je kan regelen, zonder dat het (onnodig) veel energie kost. Want dit kan leiden tot extra belemmeringen.

Stage lopen met een auditieve beperking

Tijdens mijn vorige stage heb ik geen ondersteuning ontvangen. Wel had ik een AB-er (ambulant begeleider) ingezet voor de stagevoorbereiding, om te kijken waar ik rekening mee kan houden. Maar dit stond los van mijn behoefte/vraag. Gedurende mijn vervolgopleidingen (sinds 2017) heb ik incidenteel gebruik gemaakt van een ambulante begeleider. In mijn geval was het om een presentatie over doofheid voor te bereiden en deze te bespreken, of de voorbereiding van stage. Verder heb ik geen andere hindernissen hiervan ondervonden.

Momenteel loop ik stage bij een instelling waar dove/slechthorende cliënten wonen. Voor mij is dit een hele fijne plek. Zo kan ik in mijn eigen taal communiceren zonder dat het mij onnodig veel energie kost. Voor studenten met een functiebeperking is het sowieso belangrijk dat de werkgever rekening houdt waar mogelijk en meedenkt over wat kan binnen de mogelijkheden die er zijn. De begeleiding vanuit mijn school verloopt goed. Ook omdat de AB-er mij verschillende keren heeft ondersteund en heeft meegedacht. Het is altijd goed als de school, je AB-er of andere betrokkenen met je meedenken en meekijken gedurende je studie waar je tegenaan loopt.

Tips van Harm voor studenten:

• Geef een presentatie over je aandoening om begrip en goede communicatie te bevorderen.
• Praat met andere (oud)studenten met een functiebeperking voor herkenning en tips.
• Regel voorzieningen tijdig, trek aan de bel als het niet gaat, bewaak je grenzen en neem pauze waar nodig.
• Vraag medestudenten om hulp bij samenvattingen of aantekeningen.
• Vergeet niet te genieten van je studie en maak er een leuke tijd van.