Aanpassingen bij centrale examens

tip
  • MBO

Als je een ondersteuningsbehoefte hebt, kan het maken van een centraal examen een extra uitdaging voor jou zijn. Gelukkig zijn er regels zodat ook jij op een eerlijke manier het examen kunt maken. Dit leggen we op deze pagina uit. Let op: deze regels gelden alleen voor de centrale examens Nederlands en Engels Lezen en Luisteren.

Wat is er mogelijk bij passend examineren?

Afhankelijk van jouw ondersteuningsbehoefte zijn er verschillende aanpassingen mogelijk, zonder dat de inhoud van het examen verandert. Dit zijn:

 je kunt maximaal 30 minuten extra krijgen om je examen af te ronden.

Als je snel afgeleid raakt, kun je soms in een prikkelarme ruimte je centraal examen maken, maar dit is op een school niet altijd mogelijk. Er zijn vaak andere manieren om prikkels te verminderen, zoals het dragen van oordopjes of een noisecancelling koptelefoon tijdens het examen. Bespreek dit altijd van tevoren met je school om te kijken wat voor jou mogelijk is.

Heb je moeite om lang achter elkaar te werken? Dan kun je pauzes inlassen zonder dat je examentijd doorloopt.

heb je een visuele beperking dan is een aangepast examen mogelijk. Deze wordt aangeboden als Edutekst, een digitaal tekstbestand. Ben je doof of slechthorend, dan kan je een dos-examen maken. ‘Dos’ staat voor doof of slechthorend. De aangepaste examens Nederlandse taal en Engels bevatten ondertitelde kijk- en luisterfragmenten. Wil je een voorbeeld zien? Kijk dan bij de oefenexamens op de MBO oefenomgeving van Facet en op Examenbladmbo. Soms worden deze examens ook gebruikt als je een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebt. Hiervoor heb je dan wel een deskundigenverklaring nodig.

Heb je moeite met lezen? Dan kan voorleessoftware je ondersteunen. Deze software leest teksten hardop voor via spraaksynthese, dat noemen we ook wel verklanking.

Heb je tijdens het examen hulp nodig van iemand? Ook dan zijn er ook mogelijkheden.

denk bijvoorbeeld aan een extra groot beeldscherm, speciaal toetsenbord, aangepaste muis of bijvoorbeeld dicht bij de deur of juist vooraan. Ook aangepast meubilair, goed licht en weinig omgevingsgeluiden kunnen je helpen.

Een speciale koptelefoon of een andere rustige ruimte zorgen voor minder prikkels.  

Alle studenten mogen een papieren woordenboek gebruiken tijdens examens. Dit is in de regeling hulpmiddelen vastgelegd. Kan je door je visuele of fysieke beperking geen papieren woordenboek gebruiken, dan kan je onderwijsinstelling toestaan om een digitaal woordenboek te gebruiken. Maak hierover van tevoren goede afspraken met je school. 

Wat je zelf kan doen om stappen te ondernemen

Het belangrijkste is dat je op tijd aangeeft welke aanpassingen je nodig hebt. Dit is jouw verantwoordelijkheid als student. Hier zijn enkele stappen die je kunt ondernemen om passend examineren te regelen:

Bespreek je behoeften tijdens het kennismakingsgesprek: laat tijdens het gesprek weten wat je nodig hebt om je centrale examen goed te maken. Zorg ervoor dat dit schriftelijk wordt vastgelegd.  

Bespreek je behoeften met de examencommissie: ga in gesprek met je examencommissie of begeleider en leg uit welke aanpassingen je nodig hebt om het examen eerlijk te maken. Dit kan op basis van je beperking of ziekte.

Voorbereid zijn met een deskundigenverklaring: voor sommige aanpassingen is een verklaring van een specialist (zoals een orthopedagoog, psycholoog, neuroloog of psychiater) nodig, bijvoorbeeld als je een psychische beperking hebt. Zorg ervoor dat je deze verklaring op tijd hebt, zodat de examencommissie de juiste aanpassingen kan regelen.

Oefen met aangepaste examens: als je hulpmiddelen zoals spraakopname gebruikt, is het belangrijk dat je hiermee oefent. Oefenen kan in de oefenomgeving van Facet voor standaardexamens en op Examenbladmbo voor aangepaste examens. Zo kun je ontdekken wat het beste voor jou werkt.

Er zijn mensen en hulpmiddelen die je kunnen helpen bij het krijgen van de juiste aanpassingen:

Stappenplan: klik hier voor het overzicht dat jou helpt bij een goede voorbereiding.

Mentor of studieloopbaanbegeleider: bespreek met je begeleider wat jij nodig hebt om je goed voor te bereiden voor je examen.

Examencommissie: de examencommissie beslist of jij de benodigde aanpassing krijgt. Ze kijken daarbij of deze aanpassingen jouw examen eerlijker maken, zonder dat de inhoud verandert.

Deskundige hulp: soms is een verklaring van een specialist, zoals een orthopedagoog, psycholoog, neuroloog of psychiater, nodig om bepaalde aanpassingen te krijgen. Zorg dat je met de juiste professional in contact staat om deze verklaring te ontvangen.

Vertrouwenspersoon: heb je last van faalangst of psychische druk? Dan kan een vertrouwenspersoon, zoals een mentor of familielid, je ondersteunen tijdens het examen.

Naast aanpassingen bij centrale examens zijn er ook andere momenten waarop je als student met een ondersteuningsbehoefte hulp kunt krijgen. Denk bijvoorbeeld aan toetsen op school, praktijkopdrachten of presentaties. De onderstaande voorbeelden laten zien welke mogelijkheden er zijn, zodat je ook op andere momenten dan tijdens het centrale examen gebruik kunt maken van aanpassingen. Zo krijg je de ondersteuning die je nodig hebt om goed te kunnen presteren.

Tip

Wat kan er wel en wat niet bij aanpassingen van centrale examens in het mbo? Download hier de infographic!  

Ontdek wat jou kan helpen tijdens je studie!

Bekijk tips, hulpmiddelen, oefeningen en andere vormen van ondersteuning.

Check de ondersteuningswijzer

Je staat er niet alleen voor!

Vind hier de contactpersoon op jouw school.

Vind mijn school

Op zoek naar herkenning of extra uitleg?

Lees meer over kenmerken en ontdek organisaties en jongeren met soortgelijke ervaringen.

Verdiep je verder