Deskundigenverklaring

Een deskundigenverklaring kan helpen om de juiste ondersteuning te krijgen tijdens je studie, toetsen of examens. Denk aan extra tijd, hulpmiddelen of andere aanpassingen. Onderwijsinstellingen zijn volgens de Wet gelijke behandeling op basis van een handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) verplicht om met studenten met een ondersteuningsbehoefte te bespreken wat voor aanpassingen zij nodig hebben en of deze gerealiseerd kunnen worden.

Maar: je hebt niet altijd een deskundigenverklaring nodig. Of dat wel zo is, hangt af van:

het type toets of examen
het soort aanpassing
het beleid van je onderwijsinstelling.

Hieronder leggen we dit duidelijk voor je uit.

Een deskundigenverklaring is een document waarin staat:

wat jouw ondersteuningsbehoefte is
hoe dit invloed heeft op je studie
welke aanpassingen of ondersteuning je nodig hebt.

Een officiële diagnose is niet altijd verplicht. Het belangrijkste is dat duidelijk wordt welke ondersteuning jij nodig hebt. De deskundige kan bijvoorbeeld een briefje schrijven waarin staat dat je om medische redenen bepaalde dingen niet kunt doen, en welke aanpassingen daarom nodig zijn.

De wet schrijft niet precies voor wie een deskundigenverklaring mag afgeven. Meestal zijn dit artsen, psychologen of andere zorgprofessionals. Soms kan ook een studentendecaan een verklaring opstellen, afhankelijk van hun kennis en ervaring. Onderwijsinstellingen mogen zelf bepalen wie zij als deskundige erkennen, zolang deze keuze redelijk en goed onderbouwd is.

In de praktijk kan het handig zijn als iemand op school weet wat er aan de hand is, zodat je goed ondersteund wordt tijdens je studie.

De onderwijsinstelling moet bij het beoordelen van een aanvraag de volgende vragen kunnen beantwoorden:

Doeltreffend: neemt de aanpassing de belemmering weg?
Redelijk: vormt de aanpassing een onevenredige belasting voor de onderwijsinstelling?
competenties: blijft de inhoud van de toets gelijk?

De deskundigenverklaring kan helpen bij het beantwoorden van deze vragen. Of je deze verklaring nodig hebt hangt dus af van:

het type examen (bijv. centraal of instellingstoets)
het soort aanpassing
het beleid van je school of opleiding.

Voorwaarden:

Een onderwijsinstelling is verplicht samen met jou te onderzoeken wat ze wél kunnen doen als de door jou aangevraagde aanpassing of voorziening niet kan.
Onderwijsinstellingen moeten hun beleid vastleggen (bijv. in de OER of het studentenstatuut)
Studenten moeten gelijk behandeld worden
Er kunnen verschillen zijn tussen scholen, opleidingen en instellingen.

Twijfel je? Check altijd wat er binnen jouw opleiding geldt.

Regels voor het mbo

Voor centrale examens in het mbo gelden wettelijke regels.

Je hebt geen deskundigenverklaring nodig als:

de aanpassing niets verandert aan de inhoud, vorm of afname van het examen
(bijvoorbeeld een rustige ruimte).

Ook heb je meestal geen verklaring nodig als je een:

visuele of auditieve beperking hebt
motorische beperking hebt
chronische somatische ziekte hebt.

Je hebt wel een deskundigenverklaring nodig als:

de aanpassing invloed heeft op de manier van examineren
én je geen lichamelijke of zintuiglijke beperking of chronische ziekte hebt

Bijvoorbeeld bij:

taalontwikkelingsstoornis (TOS)
psychische klachten
ADHD of autisme.

Voor instellingsexamens (toetsen die je school zelf maakt) zijn er geen landelijke regels.

Dit betekent:

je school bepaalt zelf of een deskundigenverklaring nodig is
dit staat in de Onderwijs- en Examenregeling (OER).

Is dit niet duidelijk geregeld? Dan beslist de examencommissie:

of een verklaring nodig is
aan welke eisen die moet voldoen
wie deze mag afgeven.

Dien een aanvraag in bij je onderwijsinstelling, bijvoorbeeld via de studieloopbaanbegeleider, zorgcoördinator, ondersteuningscoördinator of examencommissie.
Voeg eventueel een deskundigenverklaring toe.
De school beoordeelt welke aanpassingen passend zijn.

Regels voor het hbo/wo

Of je een deskundigenverklaring nodig hebt, hangt af van:

de OER (Onderwijs- en Examenregeling)
het studentenstatuut
afspraken binnen je opleiding.

Voor het hbo en wo is in de wet niet vastgelegd wanneer een deskundigenverklaring verplicht is.

Dit betekent:

een onderwijsinstelling mag om een verklaring vragen
maar is dit niet verplicht.

of een verklaring nodig is
welke eisen gelden
wie de verklaring mag afgeven.

Dien een aanvraag in bij je onderwijsinstelling, bijvoorbeeld via je studieloopbaanbegeleider, studentendecaan of examencommissie.
Voeg eventueel een deskundigenverklaring toe (alleen als dit gevraagd wordt).
Je aanvraag wordt beoordeeld, door bijvoorbeeld de examencommissie of een andere betrokken medewerker, welke aanpassingen passend zijn.

Twijfel? Vraag het na!

Weet je niet zeker of je een deskundigenverklaring nodig hebt? Neem contact op met je studentendecaan, studiebegeleider of de examencommissie. Zij kunnen je precies vertellen wat in jouw situatie geldt.

Studiekeuze

Onderwijs volgen

Toetsen en examens

Stage lopen

Begeleiding

Afstuderen

Aan het werk

Regels voor het mbo

Regels voor het hbo/wo

Twijfel? Vraag het na!

Ontdek wat jou kan helpen tijdens je studie!

Je staat er niet alleen voor!

Op zoek naar herkenning of extra uitleg?